Booking, Expedia ve Airbnb denetime bağlanacak
Booking, Expedia ve Airbnb gibi yabancı dijital konaklama mecralarını direkt olarak ilgilendiren yasa teklifi TBMM Komisyonunda kabul edildi. Düzenlemenin yasalaşması halinde platformlara izin belgesi, Türkiye’de temsilci bulundurma, turizm payı ve vergi yükümlülükleri getirilecek.
Türkiye’de faaliyet gösteren yabancı dijital konaklama platformları için yeni bir dönem başlıyor. Booking, Expedia ve Airbnb gibi uluslararası platformların Türkiye’deki faaliyetlerini düzenleyen Yabancı Dijital Konaklama Platformları Kanun Teklifi, TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonunda kabul edildi. Teklifin Genel Kurulda da kabul edilerek yasalaşması halinde düzenlemeler 1 Ocak 2027 itibarıyla yürürlüğe girecek.
Yeni düzenlemeyle Türkiye’de tüketicilere konaklama hizmeti sunan yabancı dijital platformların faaliyetleri izin, kayıt ve denetim sistemi içerisine alınacak. Platformların Kültür ve Turizm Bakanlığından iki yıl süreli izin belgesi alması zorunlu hale gelecek. İzin belgesinin bedeli 5 milyon lira olarak belirlenirken bu tutarın her yıl yeniden değerleme oranında artırılması öngörülüyor.
İzin başvurusunda bulunacak platformlardan dijital hizmet vergisi mükellefiyeti, vergi borcunun bulunmaması, Türkiye’de bir temsilci atanması, Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi adresinin bildirilmesi ve izin bedelinin ödenmesi gibi şartlar aranacak. Böylece Türkiye’de hizmet veren uluslararası platformların ulaşılabilir ve resmi olarak muhatap alınabilecek bir temsilci bulundurması sağlanacak.
Düzenlemenin mali boyutunda da önemli değişiklikler bulunuyor. Kanun teklifinin yasalaşması halinde Türkiye turizminden gelir elde eden dijital platformların vergi yükümlülüklerini yerine getirmesi ve turizm payı ödemesi gerekecek. Platformların Türkiye’nin turizm tanıtımına da katkı sağlaması amaçlanıyor.
Teklifte ayrıca yurt içinden yurt içine gerçekleştirilen satışlarda dijital platformların uygulayabileceği komisyona üst sınır getiriliyor. Buna göre platformların alacağı komisyon, hizmetin vergiler hariç bedelinin yüzde 17’sini aşamayacak. Düzenlemenin özellikle oteller açısından dijital platformlara ödenen komisyon maliyetlerinin sınırlandırılması bakımından önem taşıdığı belirtiliyor.
Otelin sorumluluğunda olacak
Konaklama rezervasyonlarında vergi sorumluluğunun da açık şekilde belirlenmesi planlanıyor. Buna göre dijital platform üzerinden gerçekleştirilen rezervasyonlarda konaklama hizmetine ilişkin KDV ve stopajın beyan edilmesi ve ödenmesi hizmeti sunan otelin sorumluluğunda olacak.
Yabancı platformların Türkiye’de sunabileceği hizmetlere de sınırlar getirilecek. Platformlar doğrudan yalnızca turizm belgeli konaklama tesisleri, turizm amaçlı kiralama izinli konutlar ve uçak bileti satışlarında faaliyet gösterebilecek. Seyahat acentacılığı kapsamındaki diğer hizmetlerin ise yetkili seyahat acentaları üzerinden sunulması zorunlu olacak. Araç kiralama hizmetleri de Ticaret Bakanlığından yetki almış işletmeler aracılığıyla gerçekleştirilecek.
Teklifte tüketicilerin hukuki haklarına ilişkin önemli bir düzenleme de bulunuyor. Platformların bu faaliyetlerinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda Türk hukukunun uygulanması ve Türk mahkemelerinin yetkili olması öngörülüyor. Böylece Türkiye’deki tüketicilerin satın aldıkları hizmetlerle ilgili hak arama süreçlerinde uygulanacak hukuki çerçevenin netleştirilmesi hedefleniyor.
Kurallara uymayan platformları ise idari para cezaları ve erişimin engellenmesi gibi yaptırımlar bekliyor. Düzenlemenin yasalaşması halinde Türkiye’de halihazırda faaliyet gösteren yabancı dijital konaklama platformlarının yürürlük tarihinden itibaren üç ay içerisinde izin belgesi almak için Bakanlığa başvurması gerekecek. Başvuru yapmayan veya başvurusu reddedilen platformlar hakkında erişimin engellenmesi hükümleri uygulanabilecek.
Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Nadir Alpaslan, düzenlemeyle tüketici haklarını koruyan, kayıtlı işletmeleri gözeten ve haksız rekabeti önlemeyi amaçlayan bir hukuki çerçeve oluşturulduğunu belirtti. Alpaslan, dijital turizm hizmetlerinin izin, kayıt ve denetim esasına bağlanacağını ifade ederek Türkiye’deki tüketiciye hizmet sunan platformların faaliyet alanlarının, mali sorumluluklarının ve tabi olacakları denetimin açık şekilde belirlenmesinin hedeflendiğini söyledi.
Teklifin TBMM Genel Kurulunda kabul edilmesi halinde yeni sistem 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek. Düzenlemenin uygulanmasına ilişkin ayrıntılar ise Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından hazırlanacak alt mevzuatla netleştirilecek.
